Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Εποχή, 26/11/2007

Η ανθρώπινη παρέμβαση στη φύση, όπως εκδηλώθηκε από τα εκμεταλλευτικά καθεστώτα στον δυτικό και τον ανατολικό κόσμο, σ’ όλα τα μήκη και πλάτη της γης, με ελάχιστες εξαιρέσεις, έχει δημιουργήσει τα τελευταία εκατό χρόνια δραματικές ανακατάξεις και αλλαγές στο περιβάλλον, μεγαλύτερης κλίμακας από αυτές που έχουν συμβεί επί πολλές χιλιετίες ζωής του πλανήτη. Σήμερα η κλιματική αλλαγή απειλεί να βάλει φρένο στο παγκοσμιοποιημένο καπιταλιστικό πρότυπο ανάπτυξης, καταστρέφοντας τις ίδιες τις θεμελιακές προϋποθέσεις αναπαραγωγής του. Η φύση δεν απορροφά πλέον τη ρύπανση η οποία εκπέμπεται από την ενεργειακή ασυδοσία και τη μονόπλευρη στήριξη σε ορυκτά καύσιμα, από την επέκταση των κυκλοφοριακών δικτύων και τα δισεκατομμύρια ιδιωτικών αυτοκινήτων, από τη διαρκώς επεκτεινόμενη αστικοποίηση, από την λεηλασία της υπαίθρου, την αποψίλωση των δασών και τη δραματική συρρίκνωση του αστικού και περιαστικού πράσινου, με αποτέλεσμα την άνοδο της θερμοκρασίας που υπολογίζεται σε 1-5 βαθμούς στο κοντινό μέλλον.

Δεν χρειάζεται πια η αφύπνιση και η παρέμβαση του κοινωνικού και οικολογικού κινήματος για να γίνουν γνωστές οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Ο Γ.Γ. του ΟΗΕ δήλωσε την απαισιοδοξία του για τις δυνατότητες διεξόδου αν δεν ληφθούν ριζικά μέτρα δραστικού περιορισμού των αερίων ρύπων και τα κρατικά μέσα ενημέρωσης προβάλλουν, αυτές τις μέρες, ως πιθανότερη εκδοχή για τις επόμενες δεκαετίες τη μετατροπή της Νότιας Ευρώπης σε Σαχάρα και της Νέας Υόρκης σε πλημμυρισμένη περιοχή.

Οι πυρκαγιές του καλοκαιριού είχαν πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά από αυτά του παρελθόντος. Η συσσωρευμένη θερμότητα στη βιομάζα των δασών τα μετατρέπει σε εύφλεκτη ύλη. Η φωτιά, όταν ξεσπάσει, παράγει υψηλότατες θερμοκρασίες, μέχρι και 1300 βαθμών, σε πολύ μεγάλη περιβάλλουσα περιοχή, οι οποίες καθιστούν την κατάσβεση εξαιρετικά δύσκολη και την εξάπλωση της φωτιάς μέσω αυτοανάφλεξης δεδομένη.

Η Ελλάδα προωθεί συστηματικά πολιτικές που όχι μόνο δεν σκοπεύουν να μετριάσουν το πρόβλημα, αντίθετα το πολλαπλασιάζουν και το οξύνουν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα στην Αττική αποτελεί η απόφαση του υπουργού ΠΕΧΩΔΕ να δαπανήσει 600 χιλιάδες ευρώ κοινοτικών κονδυλίων όχι για μητροπολιτικό πάρκο στο Ελληνικό αλλά για την επέκταση της ήδη κορεσμένης Αττικής οδού και τον πολλαπλασιασμό της χρήσης ιδιωτικών αυτοκινήτων, τα οποία συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό στην κλιματική αλλαγή.

Το κλίμα είναι προϋπόθεση ζωής. Θέτει σήμερα το μείζον διακύβευμα για την επιβίωση των ανθρώπων, όταν μάλιστα, ήδη τώρα, σε πολλές χώρες, ιδιαίτερα στην Αφρική, τα καιρικά φαινόμενα και η ξηρασία αφανίζουν εκατομμύρια φτωχών.

Η φύση δεν είναι εμπόρευμα προς εκμετάλλευση. Είμαστε μέρος ενός παγκόσμιου κινήματος αγροτικών και αστικών πληθυσμών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών κινημάτων, οργανισμών για την ανθρώπινη επιβίωση, που ενεργοποιούνται σήμερα σε όλον τον κόσμο για να σταματήσουν την κλιματική αλλαγή. Η ελληνική κυβέρνηση και η Παγκόσμια Διάσκεψη του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή πρέπει να λάβουν ένα ηχηρό μήνυμα από το μαζικό πολύχρωμο συλλαλητήριο στις 8 του Δεκέμβρη στο Σύνταγμα.

Ελένη Πορτάλιου

Παναττικό Δίκτυο Κινημάτων Πόλης και Ενεργών Πολιτών