Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Εποχή , 1/8/2010

Τα πρώτα αποτελέσματα της πολιτικής που συμπυκνώνει ο Καλλικράτης φάνηκαν ήδη στους δήμους, πριν καν αρχίσει η εφαρμογή του. Οι παιδικοί σταθμοί, κατ’ εξοχήν κοινωνικός θεσμός, που εξυπηρετεί ζωτικές ανάγκες και απευθύνεται σε νέους γονείς, αντιμετωπίζουν τεράστια προβλήματα στη λειτουργία τους.

Η αφαίμαξη των λαϊκών εισοδημάτων με την πολιτική κυβέρνησης και τρόϊκας πολλαπλασίασε φέτο τις αιτήσεις στους παιδικούς σταθμούς. Σύμφωνα με στοιχεία της «Ελευθεροτυπίας» (29/7/2010), συγκριτικά με πέρυσι η ζήτηση αυξήθηκε στο Μαρούσι κατά 6%, στο Βύρωνα κατά 24,23%, στην Καλλιθέα κατά 48%, στο Περιστέρι κατά 30%, ενώ στο Δήμο Χαλανδρίου δεν δέχονται νέες εγγραφές παιδιών. Στο Δήμο Αθηναίων, για τον οποίο θα γίνει ιδιαίτερη αναφορά, κατατέθηκαν 8.816 αιτήσεις και έγιναν δεκτές 5.465, ενώ πέρυσι είχαν κατατεθεί 8.479 και είχαν γίνει δεκτές 5.401.

Ο δημόσιος δωρεάν χαρακτήρας των βρεφονηπιακών σταθμών και η κάλυψη όλων ανεξαιρέτως των αιτήσεων εγγραφής, δεν είχε υλοποιηθεί ποτέ παρά σε εξαιρέσεις, όπως ο Δήμος Ελληνικού. Σήμερα, όμως, ο θεσμός πλήττεται στην καρδιά του, λόγω της κυβερνητικής πολιτικής ελαχιστοποίησης των πόρων που δίδονται στην αυτοδιοίκηση για την κοινωνική πολιτική, πραγματικότητα η οποία μεταφράζεται σε δραματική μείωση του προσωπικού, σε αδυναμία κάλυψης των λειτουργικών εξόδων, σε αύξηση των τροφείων και στην υποχρεωτική λύση των ιδιωτικών σταθμών, για όσους βέβαια μπορούν, έστω με χίλιες δυσκολίες, να καταβάλλουν δίδακτρα. Γι’ αυτό το αίτημα της δωρεάν πρόσβασης όλων των παιδιών στους βρεφονηπιακούς σταθμούς πρέπει ν’ αποτελέσει στόχο αγώνα ενός κινήματος των τοπικών κοινωνιών, στο οποίο η συμμετοχή των αριστερών ριζοσπαστικών σχημάτων θα είναι καθοριστική.

Ειδικότερα στο Δήμο Αθηναίων, ο συνδυασμός της κυβερνητικής παρακράτησης των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) κατά 40% με τον χαμηλότατο προϋπολογισμό της κοινωνικής πολιτικής σε σχέση με άλλες δαπάνες –επιλογή της δημοτικής πλειοψηφίας– οδηγεί τους βρεφονηπιακούς σταθμούς σε ασφυξία. Ήδη τα τροφεία είναι αρκετά τσουχτερά, γι’ αυτό, ίσως, δεν έχει παρατηρηθεί και πολύ μεγάλη αύξηση αιτήσεων σε σχέση με πέρυσι.

Παρά το ότι το θέμα είχε τεθεί πολύ πριν την όξυνση της κρίσης δεν υπήρξε συγκεκριμένη πολιτική για την αντιμετώπισή του.

 Στις 30 Ιουνίου 2008 η διαπαραταξιακή επιτροπή που συγκροτήθηκε, με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, για να εξετάσει το θέμα των βρεφονηπιακών σταθμών, παρέδωσε εκτενή έκθεση με επισημάνσεις τόσο όσον αφορά στις ανάγκες και τις ελλείψεις όσο και στις δυνατότητες και τους τρόπους ώστε αυτές να καλυφθούν. Επίσης, συνέταξε «οδηγό» κτιρίων και οικοπέδων και αξιολόγησή τους ανά διαμέρισμα.

Σημαντική διαπίστωση αποτελεί το ότι το σύνολο σχεδόν των σταθμών δέχονται τις ηλικίες από 2,5-5 χρόνων ενώ λίγοι σταθμοί έχουν τμήμα βρεφών 1- 2,5 χρόνων. Εξ αυτού συνάγεται ότι ο πραγματικός αριθμός βρεφών και νηπίων, των οποίων οι γονείς κάνουν αίτηση εγγραφής, είναι μεγαλύτερος του εμφανιζόμενου για φέτο (μέχρι στιγμής) αριθμού, καθώς πιθανότατα αποθαρρύνονται οι γονείς των βρεφών να ζητήσουν θέση, επειδή δεν υπάρχουν, παρά σε ελάχιστους σταθμούς, δυνατότητες υποδοχής.

Η έκθεση της επιτροπής χρειάζεται οπωσδήποτε επικαιροποίηση και επανεξέταση στα σημερινά δεδομένα της οικονομικής κρίσης. Σε κάθε περίπτωση, όμως, είναι απαράδεκτο το ότι η έκθεση αυτή πήγε στις καλένδες, πράγμα που αποδεικνύει ότι δεν υπήρχε από τη δημοτική πλειοψηφία στρατηγική εξυπηρέτησης του συνόλου των αναγκών των παιδιών σε θέσεις και έτσι το σύστημα οδηγήθηκε, με τον αυτόματο πιλότο της αδιαφορίας, σε κρίση. Στο Δήμο Αθηναίων έκλεισαν πρόσφατα 8 παιδικοί σταθμοί. Κατά δήλωση της υπεύθυνης αντιδημάρχου, τα παιδιά θα απορροφηθούν. Αυτό, όμως, σημαίνει ότι όσα παραμείνουν θα διασκορπιστούν, ενδεχομένως μακριά από τα σπίτια τους και ότι οι σημερινές παιδικές κοινότητες θα διαλυθούν. Εξάλλου, έχουν απορριφθεί ήδη 3.351 αιτήσεις (8.816-5.465).

Η δοκιμασία των παιδικών σταθμών δεν σταματά στα κτίρια. Υπάρχουν σοβαρότατες ελλείψεις προσωπικού, λόγω απόλυσης των εργαζομένων με συμβάσεις, απαγόρευσης προσλήψεων νέων εργαζομένων που έχουν επιλεγεί με ΑΣΕΠ και συνταξιοδότησης παλαιού προσωπικού.

Με την έναρξη της νέας χρονιάς το αδιέξοδο θα φανεί σε όλες τις διαστάσεις του, ιδιαίτερα μόλις αρχίσει η εφαρμογή του Καλλικράτη. Και είναι υποκριτικό να θυμάται ο δήμαρχος κ. Κακλαμάνης τώρα τις επιπτώσεις του Καλλικράτη, όταν ως πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ έδωσε όλο τον χρόνο στον υπουργό Εσωτερικών και την κυβέρνηση να ψηφίσουν το νόμο που στραγγαλίζει την αυτοδιοίκηση. Ακόμα πιο υποκριτική είναι η εξαγγελία ενός προγράμματος 5ετίας με προϋπολογισμό 40 εκατ. ευρώ, όταν συνολικά ο προϋπολογισμός της κοινωνικής πολιτικής είναι ένα υποπολλαπλάσιο αυτού του ποσού.

Η «Ανοιχτή Πόλη», λαμβάνοντας υπ’ όψιν και την πρόταση των διαμερισμάτων και των κινήσεων πολιτών, έχει συγκροτήσει κατάλογο κτιρίων και οικοπέδων ιδιοκτησίας του Δήμου και κατάλληλων για αγορά ή ενοικίαση.

Η πρότασή μας για να μη μείνει κανένα παιδί εκτός των βρεφονηπιακών σταθμών:

• Δεν κλείνει κανείς σημερινός σταθμός

• Ενοικιάζονται αμέσως κτίρια (με μειωμένες απαιτήσεις σε προδιαγραφές), τα οποία και αντικαθίστανται όσο προχωρά ένα συγκεκριμένο και σαφές χρονοδιάγραμμα απόκτησης καταλληλότερων κτιρίων.

• Επισκευάζονται με αυτεπιστασία του δήμου κτίρια που μπορούν να λειτουργήσουν στο άμεσο μέλλον.

• Ξεκινούν οι μελέτες και αναθέσεις κατασκευής κτιρίων ή σοβαρών επισκευών. Το προτεινόμενο σύστημα –τύπος σταθμού– από τον Δήμο χρειάζεται σοβαρή εξέταση ως προς την καταλληλότητά του για τη λειτουργία της στέγασης παιδιών.

• Οι ανάγκες θα πρέπει να συνεχίσουν να καλύπτονται στη διάρκεια του χρόνου και να μη λήξουν οι εγγραφές με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς.

• Για όλα τα παραπάνω δημιουργείται διαπαραταξιακή επιτροπή παρακολούθησης.

Επ’ αυτών το Δημοτικό Συμβούλιο δεν αποφάσισε τίποτα συγκεκριμένο.

Ελένη Πορτάλιου

δημοτική σύμβουλος Δήμου Αθηναίων – Ανοιχτή Πόλη