ΔΡΑΣΕΙΣ ΟΜΑΔΩΝ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ, 2012

Ακριβώς 2 χρόνια πριν, ο τότε πρόεδρος των Γιατρών του Κόσμου κ. Μουζάλας είχε μιλήσει δημόσια για την Ανθρωπιστική Κρίση που αντιμετώπιζε η Αθήνα και την απόφαση της οργάνωσης να δράσει στην πόλη μας «σαν να είναι μια αποστολή εξωτερικού», δηλαδή μια αποστολή σε χώρες με μεγάλη φτώχεια, για τις οποίες μαθαίνουμε από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Τόσο μακριά, όμως ήδη τόσο κοντά μας. 400.000 άνθρωποι κυρίως αλλοδαποί δεν είχαν καμία πρόσβαση στις δομές υγείας και αντιμετώπιζαν οξυμένα προβλήματα επιβίωσης.

Πριν λίγες μέρες στις 10/10, ο σημερινός πρόεδρος των Γιατρών του Κόσμου κ. Κανάκης μίλησε σε συνέντευξη τύπου για την «πρωτοφανή» ανθρωπιστική κρίση που πλήττει τη χώρα μας εδώ και ενάμιση χρόνο και η οποία δεν αφορά μόνο τους μετανάστες αλλά και τους Έλληνες. Η διαπίστωση αφορούσε στην εμπειρία των ιατρείων του Περάματος, που εξυπηρετούν κυρίως Έλληνες. Αλλά και το πολυιατρείο της Αθήνας εξυπηρέτησε το 2012 συνολικά 29.600 ασθενείς – οι 6.000 ήταν ελληνικής υπηκοότητας. Εν τω μεταξύ η πείνα έχει εγκατασταθεί για τα καλά στις οικογένειες των φτωχών, έτσι οι Γιατροί του Κόσμου υλοποιούν ένα πρόγραμμα παροχής τροφίμων, ένδυσης και υπόδησης στο Πέραμα, τη Θεσσαλονίκη, την Καβάλα και τα Χανιά. «Αντιμετωπίζουμε εικόνες Αφρικής στο Πολυιατρείο του Περάματος» αναφέρει η κυρία Άννα Μαΐλη, παιδίατρος στους Γιατρούς του Κόσμου, προσθέτοντας ότι «Καθημερινά έρχονται μητέρες με παιδιά που πεινάνε και αφυδατωμένα βρέφη με γαστρεντερίτιδα εξαιτίας της έλλειψης βρεφικού γάλακτος. Έτσι πήραμε την απόφαση να μοιράζουμε και βρεφικό γάλα». Επίσης, για την ανθρωπιστική κρίση ο Ιατρικός Σύλλογος Αθήνας ενημέρωσε τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.

Το τρίτο μνημόνιο θα εκτινάξει στα ύψη τους αριθμούς των συμπολιτών μας που δεν θα μπορούν να επιβιώσουν. Η Αθήνα είναι μια πόλη λαϊκή και οι κάτοικοί της έχουν αποκοπεί σε μεγάλο βαθμό από τους τόπους καταγωγής του. Ζουν εγκλωβισμένοι κάτω από τα όρια της φτώχειας, απομονωμένοι και αβοήθητοι. Πρέπει, λοιπόν, ν’ αντισταθούμε στην πολιτική της μαζικής φτωχοποίησης, ενεργοποιώντας το θεμελιώδες αξιακό κοινωνικό πρόταγμα της αριστεράς – την αλληλεγγύη. Αν ο νεοφιλελευθερισμός τραυμάτισε βαθιά τις αρχές της συλλογικότητας, της κοινότητας και του «εμείς», εγκαθιστώντας στο κέντρο των ανθρώπινων σχέσεων τις ανταγωνιστικές, αγοραίες ιδεολογίες, που θρυμμάτισαν τον κοινωνικό ιστό, η σημερινή κρίση μας οδηγεί ξανά στη συνύπαρξη, τη συνεργασία και την αλληλεγγύη.

Έτσι βλέπει τα πράγματα η Ανοιχτή Πόλη, μια δημοτική κίνηση που λειτουργεί ταυτόχρονα στο δήμο Αθηναίων ως αντιπολίτευση και στην κοινωνία πόλης ως ένα κοινωνικό κίνημα σε συνεργασία με άλλα κινήματα και τους πολίτες. Χρειάζεται μια μαζική κινητοποίηση για να σταθούμε όρθιοι. Κρατώντας ο ένας το χέρι του άλλου μπορούμε να επιβιώσουμε στην κρίση αλλά και ν’ αγωνιστούμε για ν’ ανατρέψουμε τις πολιτικές που εξαθλιώνουν τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων. Να θυμόμαστε πάντα ότι το ΕΑΜ, σε απείρως πιο δύσκολες συνθήκες πολέμου και γερμανικής κατοχής, ενέταξε στις γραμμές της Εθνικής Αλληλεγγύης 3 εκατομμύρια αγωνιστές και αγωνίστριες που, με μαζικά συσσίτια αλλά και με τη δημιουργία παιδικών σταθμών, φαρμακείων, λαϊκών ιατρείων και επισκευές κατεστραμμένων κατοικιών, στήριξαν τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα, ο οποίος δόθηκε στις πόλεις και την ύπαιθρο με μαζική ανυπακοή και το όπλο στο χέρι.

Φυσικά δε ζούμε σε συνθήκες κατοχής και δεν θέλουμε να υποκαταστήσουμε τις κοινωνικές λειτουργίες του κράτους. Ιδιαίτερα αναφερόμαστε στο δήμο Αθηναίων, που, ως αποκεντρωμένο κράτος, οφείλει να παρέχει στους δημότες μια σειρά υπηρεσίες όπως : βρεφονηπιακοί σταθμοί, δημοτικά ιατρεία, πρόγραμμα βοήθειας στο σπίτι, ΚΑΠΗ, συντήρηση και λειτουργία των σχολείων, προνοιακά επιδόματα και υπηρεσίες αλληλεγγύης σε συμπολίτες μας που βρίσκονται σε κατάσταση ακραίας φτώχειας (ΚΥΑΔΑ). Για τις παραπάνω υπηρεσίες οι δήμοι χρηματοδοτούνται από θεσμοθετημένους πόρους τους οποίους η κυβέρνηση καταχρηστικώς παρακρατεί, αν και τα χρήματα προέρχονται από τους φόρους των λαϊκών τάξεων και όχι των πλουσίων. Εδώ η σημερινή δημοτική πλειοψηφία αλλά και η αξιωματική αντιπολίτευση αποτελούν το μακρύ χέρι της κυβέρνησης. Εφαρμόζουν αυτή την πολιτική περικόπτοντας δραματικά ή καταργώντας υπηρεσίες και απολύοντας εργαζόμενους. Είναι γνωστό από τις αποφάσεις των φιλοκυβερνητικών ΠΕΔΑ και ΚΕΔΕ ότι οι δήμοι έχουν αρχίσει να βάζουν ο ένας μετά τον άλλο λουκέτο. Μόνο η κοινωνική αντίσταση, η αυτοοργάνωση των δημοτών και οι αγώνες μπορούν να πιέσουν για άμεσες λύσεις αλλά και για ν’ ανατραπούν στο μέλλον δημοτικές αρχές που παραδίδουν την πόλη και τους ανθρώπους της στα χέρια της μνημονιακής κυβέρνησης και της τρόϊκας.

Η Ανοιχτή Πόλη πρωτοστατεί στην αυτοοργάνωση και την κινητοποίηση των εργαζομένων στο δήμο και των δημοτών για να διασωθεί το κοινωνικό κράτος. Παράλληλα, όμως, συμβάλλει στο να δοθούν λύσεις έμπρακτης κοινωνικής αλληλεγγύης και απαντήσεις επιβίωσης στην κρίση. Δημιουργούμε ή στηρίζουμε δομές αλληλεγγύης σε κάθε μια από τις 7 κοινότητες του δήμου Αθηναίων. Χρειάζεται πάντα ένας χώρος σαν βάση και σημείο αναφοράς : το στέκι αλληλεγγύης. Οι υπηρεσίες είναι πολλές όπως και οι ανάγκες : συλλογικές κουζίνες, χαριστικά παζάρια, στήριξη οικογενειών με είδη διατροφής πρώτης ανάγκης, ενισχυτική διδασκαλία και πολιτισμός στα σχολεία, κινητοποιήσεις και νομική βοήθεια που αφορά στα χαράτσια, τους δανειολήπτες, τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά. Επιπλέον, βρισκόμαστε στη διαδικασία λειτουργίας Πολυχώρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Πολιτισμού – αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρίας – στο κέντρο της Αθήνας και Κοινωνικού Ιατρείου, επίσης στην Αθήνα.

Το μεγάλο στοίχημα αυτών των δράσεων είναι η εμπλοκή των ίδιων των ανθρώπων που έχουν άμεση ανάγκη, η συμβολή τους στο έργο που γίνεται, η απόρριψη του στίγματος της φτώχειας και της αποτυχίας, το οποίο συνήθως εσωτερικεύουν για να οδηγηθούν έτσι στην παραίτηση και την απελπισία. Οι περισσότεροι μπορεί ανά πάσα στιγμή να βρεθούμε στη θέση αυτού που χρειάζεται στήριξη για τα στοιχειώδη. Το δίκτυα αλληλεγγύης είναι καταφύγια απέναντι στην απομόνωση και τη μοναξιά. Να υπάρχει, για τον καθένα και την κάθε μία, μια πόρτα να χτυπήσει, ένα τηλέφωνο να καλέσει για βοήθεια.

Ένα σημαντικό κίνημα – το «Χωρίς Μεσάζοντες» – φέρνει σήμερα σε επαφή την ύπαιθρο με τις πόλεις, τους παραγωγούς με τους καταναλωτές. Ήδη έχει πάρει διαστάσεις σε αρκετούς δήμους της Αττικής και έφτασε μέχρι την πλατεία Εξαρχείων. Μπορεί να εξυπηρετήσει 1 εκ. ανθρώπους πανελλαδικά, που εξασφαλίζουν τα είδη πρώτης ανάγκης (λάδι, όσπρια, αλεύρι, ζυμαρικά) σε τιμές έως και στο 1/3 του σημερινού κόστους διατροφής. Παίρνουμε μέρος σ’ αυτό το κίνημα και θ’ αγωνιστούμε να φτάσει σε κάθε γωνιά της Αθήνας.

Η Ανοιχτή Πόλη στηρίζει, επίσης, το Κέντρο Υποδοχής και Αλληλεγγύης του Δήμου Αθηναίων, που η δημοτική αρχή απαξιώνει και στο οποίο ο πρόεδρος, μέλη του διοικητικού συμβουλίου, η διευθύντρια και οι εργαζόμενοι εργάζονται με αυτοθυσία και εκτός ωραρίων. Ελπίζουμε ότι θα προχωρήσει μέσω του δήμου ή του ΚΥΑΔΑ το πρόγραμμα σίτισης των παιδιών στα σχολεία, που αποτελεί για την Ανοιχτή Πόλη ύψιστη προτεραιότητα.

Η κοινωνική αλληλεγγύη αποτελεί στρατηγική όχι μόνο για την επιβίωση της κοινωνίας αλλά και για την οργάνωση της παραγωγής, της οικονομίας και της συλλογικής ζωής και συμβίωσης στη βάση ενός αντικαπιταλιστικού αξιακού πρότυπου. Γι’ αυτό περιλαμβάνει θεσμούς άμεσης ανταλλαγής μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών, συνεταιριστικές μορφές που εμπίπτουν ή όχι στο νέο νόμο της κοινωνικής οικονομίας, συνεταιρισμούς παραγωγών, αδιαμεσολάβητες από το χρήμα – ευρώ ή δραχμή – ανταλλαγές, αυτοδιαχειριζόμενες μονάδες που εγκαταλείπουν οι εργοδότες, παραγωγικές μονάδες, καταναλωτικούς συνεταιρισμούς, κ.λπ. Ανακαλεί αρχές συλλογικής κατανάλωσης, επανάχρησης, ανακύκλωσης και αποδέσμευσης της αξίας του χρόνου από το κριτήριο της παραγωγής εμπορευμάτων για το κέρδος του κεφαλαίου. Ενεργοποιεί τη λαϊκή πρωτοβουλία και την αυτοργάνωση. Έτσι, εργαζόμενοι σήμερα για την επιβίωση, ανοίγουμε το δρόμο για την απαλλαγή από τα μνημόνια και την οικοδόμηση μιας άλλης κοινωνίας, όπου η ανθρώπινη εργασία, η πρόσβαση όλων στα κοινά αγαθά, η αξιοπρέπεια και η δημοκρατία θ’ αποτελούν συνταγματικά κατοχυρωμένες αρχές και αξίες.

Ελένη Πορτάλιου

δημοτική σύμβουλος δήμου Αθηναίων,  επικεφαλής της Ανοιχτής Πόλης