Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Εποχή,  28/5/2013

Η μεγαλύτερη διαστρέβλωση για έναν αριστερό είναι να βλέπει τους  (δημοκρατικούς) θεσμούς από τη σκοπιά της νομής της εξουσίας. Να ξεχνά δηλαδή, από τη μια, ότι στους θεσμούς αποτυπώνονται κοινωνικοί και πολιτικοί συσχετισμοί, οι οποίοι πρέπει σήμερα να τροποποιηθούν ριζικά για να εκφράσουν τις ανάγκες του λαϊκού κόσμου και, από την άλλη, ότι η ανάδειξη προσώπων στους θεσμούς δεν αφορά αποκλειστικά τα κομματικά επιτελεία αλλά, πρωτίστως, τον απλό λαό και τους πολίτες που μπορούν και πρέπει να διαχειριστούν τις κοινωνικές υποθέσεις και ν’ αλλάξουν οι ίδιοι, με την πολιτική συμμετοχή, την κοινωνία και τη ζωή τους.

Αν οι αστικές πολιτικές δυνάμεις ομνύουν στη σιδερένια πυγμή της εξουσίας, η αριστερά θα πρέπει να ταυτίζεται στη λαϊκή συνείδηση  με τη χαλάρωση, την αποκέντρωση, τη διάχυση της εξουσίας και, τελικά, τον μαρασμό της.

Το 42% της κυβέρνησης  έγινε ο καθρέφτης του πως αντιλαμβάνονται τη δημοκρατία τόσο τα αστικά πολιτικά κόμματα όσο και οι λεγόμενοι αιρετοί της αυτοδιοίκησης και η αριστερά .

Η Νέα Δημοκρατία επιθυμεί να τροποποιήσει το ήδη συγκεντρωτικό και αντιδημοκρατικό σύστημα εκλογής των τοπικών κοινοβουλίων σύμφωνα με τις συγκυριακές βλέψεις ανάδειξης, από τον πρώτο γύρο, φιλικά προσκείμενων στο κόμμα της συνδυασμών. Η απροκάλυπτα ιδιοτελής αυτή επιλογή στηρίζεται, όμως, σε τόσο βραχυπρόθεσμες εκτιμήσεις συσχετισμών ώστε ενεργοποίησε αμέσως ένα διορατικότερο αντίλογο στην αντιπολίτευση και το εσωτερικό της, που θεωρεί ότι, ένα χρόνο μετά, το 42% μπορεί να παγιδεύσει τη Ν.Δ. ή να πυροδοτήσει αντισυσπειρώσεις με αποτέλεσμα οι θησαυροί των παιγνίων με τους θεσμούς να αποδειχθούν άνθρακες. Ανάλογες ατυχίες, άλλωστε, είχαν στο παρελθόν τόσο η Ν.Δ. όσο και το ΠΑΣΟΚ. Τελικά, η Ν.Δ. εμφανίζεται αποφασισμένη να ρισκάρει  και να θεσμοθετήσει τη σημερινή της εκτίμηση.

Το πολυφωνικό ΠΑΣΟΚ φοβάται το 42% αλλά και ελπίζει στην αναπότρεπτη φθορά του χρόνου. Καθώς, λοιπόν, δεν έχει να υποστηρίξει κανένα ουσιαστικό αντιπολιτευτικό περιεχόμενο για να επενδύσει τον διακαή του πόθο επανόδου στην κεντρική εξουσία, που αναγκαστικά περνά από τη διατήρηση και επαύξηση της τοπικής του ισχύος, θυμήθηκε την αριστερά. Ακόμα και ο ανεκδιήγητος Μ. Χρυσοχοϊδης, που πρόσφατα είχε κατηγορήσει τον αρχηγό του για αντινεοφιλελεύθερες παρεκβάσεις, έσπευσε να κάνει προτάσεις συνεργασίας. Σκέφτονται στο ΠΑΣΟΚ : γιατί να μην είναι και για τους αριστερούς η εξουσία δέλεαρ που οδηγεί σε , έστω τυπικούς,  «γάμους συμφερόντων»;  Ορθά σκέφτονται αφού όχι μόνο κατά το παρελθόν δεν τους είχε πάντα διαψεύσει η αριστερά αλλά, ακόμα  και σήμερα, εμφανίζονται αριστεροί που χρησιμοποιούν το 42% ως σημαία ευκαιρίας για να επαναφέρουν από το παράθυρο τη συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ. Πάντως, ορισμένοι στο ΠΑΣΟΚ, πιεσμένοι από την επιθυμία και την αλαζονεία της εξουσίας, ξεπερνούν τα όρια της χυδαιότητας. Γιατί ποιόν άλλο χαρακτηρισμό να δώσει κανείς στο φαλλοκρατικό κομπλεξισμό κορυφαίου στελέχους του ΠΑΣΟΚ που, όπως αναφέρει ο Π. ΣΩΚ. στα Πολιτικά Παρασκήνια της Ελευθεροτυπίας (31/8), σχολίασε την άρνηση του Αλέκου Αλαβάνου για συνεργασία του ΣΥΝ ως εξής : «μοιάζει ο ΣΥΝ με την πολύφερνη νύφη, που αρνιόταν τα προξενιά πριν ακόμα της γίνουν, γιατί πότε ο ένας της μύριζε και πότε ο άλλος της βρώμαγε, με αποτέλεσμα στο τέλος να μείνει στο ράφι. Ας πάει πρώτα το προξενιό και μετά ας το απορρίψει, μη βιάζεται ».

Από την Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων εκφράστηκε η διαφωνία με την κυβερνητική επιλογή του 42% γιατί «οδηγεί σε θεσμικές τροποποιήσεις που περιορίζουν τη λαϊκή νομιμοποίηση των αιρετών» και προτάθηκε η εκλογή των δημάρχων να γίνεται με τη μέγιστη πολιτική νομιμοποίηση του 50% + 1.

Η  ΚΕΔΚΕ απάντησε δηλαδή εξίσου δημαρχοκεντρικά και συγκεντρωτικά με διαφοροποίηση στις 8 ποσοστιαίες μονάδες (50% όχι 42%) που ζητά για την έγκριση, συνήθως τη δεύτερη Κυριακή, των συνδυασμών οι οποίοι θα κερδίσουν την πλειοψηφία στα συμβούλια, όχι όμως την αναλογική πλειοψηφία αλλά τη μερίδα του λέοντος στους συμβούλους αφού το σύστημα πόρω απέχει της απλής αναλογικής, πριμοδοτώντας τον πρώτο συνδυασμό.

Δεν μπορεί να είναι κανείς καθόλου σίγουρος για το τι θα συνέβαινε με την ΚΕΔΚΕ αν στη θέση της ΝΔ ήταν σήμερα το ΠΑΣΟΚ, αλλά αυτό δεν έχει τώρα ιδιαίτερη σημασία. Το πραγματικό πρόβλημα είναι το γιατί η ΚΕΔΚΕ και γενικώς οι «αιρετοί» όλων των αποχρώσεων, που θεωρούν αξιωματικά ότι η αυτοδιοίκηση είναι κάτι καλό και δημοκρατικό, δεν μεταφράζουν αυτό το αξίωμα συγκεκριμένα και, εν προκειμένω, στο σύστημα ανάδειξης των τοπικών κοινοβουλίων. Γιατί πρέπει οι δήμαρχοι να αποκτούν ενισχυμένες εξουσίες, εκλεγόμενοι με άμεση εκλογή; Θα θέλαμε αντίστοιχα δημοκρατία με άμεση εκλογή του προέδρου από τον λαό, όπως προτείνει π.χ. ο κ. Μητσοτάκης ; Γιατί κάθε τοπικός παράγων , που οι εσωτερικοί συσχετισμοί του κόμματός του τον έφεραν σε δημαρχιακό αξίωμα, να πρέπει να περιβάλλεται με εξουσίες ανάλογες ενός Ντε Γκωλ ; Γιατί δεν πρέπει να ισχύσει η απλή και ανόθευτη αναλογική και η εκλογή συνδυασμών και συμβούλων να γίνεται σε ένα και μόνο γύρο ενώ τα συμβούλια να συγκροτούνται αμέσως μετά, με ή χωρίς συνεργασίες ;  Γιατί δεν επιτρέπεται σε καμία ομάδα πολιτών αλλά ούτε καν στα κόμματα της αριστεράς, που δεν έχουν παντού ισχυρές δυνάμεις (καποδιστριακοί  δήμοι), να μπορούν να μετέχουν στις εκλογές χωρίς να διαθέτουν υποχρεωτικά πλήρεις συνδυασμούς ; Ποια είναι αυτή η δημοκρατία που απαγορεύει σε μια ομάδα πολιτών που έσωσαν ένα δημόσιο χώρο ή έπραξαν κάτι θετικό για το χωριό τους ή αντιπροσωπεύουν μια ιδιαίτερη κατηγορία δημοτών να πάρουν μέρος στις εκλογές και να αιμοδοτήσουν, εφόσον εκλεγούν, τα τοπικά κοινοβούλια ; Μέχρι πότε οι μετανάστες δεν θα διαθέτουν πολιτική φωνή στο χώρο της αυτοδιοίκησης ;

Είναι σίγουρο γιατί αποδεικνύεται  σε κάθε ευκαιρία ότι το νόημα και η ουσία της δημοκρατίας, ως του πιο συμμετοχικού και δημιουργικού θεσμικού συστήματος πολιτικής διαχείρισης των κοινών υποθέσεων, έχουν προ πολλού χαθεί. Το πρόβλημα είναι αν αυτή η απώλεια ενεργοποιεί τα πολιτικά και ιδεολογικά αντανακλαστικά της αριστεράς. Απ’ ότι φάνηκε στον καθρέφτη του 42% η επιχειρηματολογία των αριστερών , που αυτονόητα διαφώνησαν με την κυβερνητική επιλογή, κινήθηκε περισσότερο στο έδαφος ανατροπής της επιχειρηματολογίας των αντιπάλων και λιγότερο στην προβολή μιας αριστερής αντίληψης για τη δημοκρατία. Το πρόβλημα για την αριστερά δεν είναι φυσικά να πέσει στην αγκαλιά του ΠΑΣΟΚ για να κάνουν μαζί ρούμπους στη Ν.Δ. και ευτυχώς ελάχιστοι πια μας προτείνουν κάτι τέτοιο. Αλλά ούτε και μπορεί το εκλογικό κίνητρο αντιπερισπασμού στο 42% να ενώσει την αριστερά όταν τόσα και τόσα μεγαλύτερα και σοβαρότερα δεν έχουν μετακινήσει ούτε κατά ένα γιώτα το ΚΚΕ.

Θυμάμαι ενός τύπου επιχειρηματολογία στο ΚΚΕ Εσωτερικού που αφορούσε την απλή αναλογική. Όσοι εποφθαλμιούσαν τις συμμαχικές κυβερνήσεις προέβαλαν κυρίως την υποκλοπή ψήφων της αριστεράς και την απώλεια στις εκπροσωπήσεις μέσω ενός ληστρικού εκλογικού συστήματος. Σίγουρα η αριστερά πρέπει να διεκδικεί αταλάντευτα το μερίδιο της συμμετοχής της που απορρέει από τη λαϊκή εντολή. Όμως οι υφαρπαγές ψήφων και οι απώλειες αντιπροσώπων συμβαίνουν, συν τοις άλλοις, γιατί η αριστερά έχει απωλέσει το πρόσωπο της : το λαϊκό, αλληλέγγυο, ανθρώπινο, βαθιά δημοκρατικό και αντιεξουσιαστικό της πρόσωπο. Έχει λησμονήσει τον πρωταρχικό της στόχο να φέρει τον ίδιο τον λαό σε μια, δημοκρατικά μετασχηματισμένη, εξουσία. Στο 42% η αριστερά πρέπει να αντιτάξει προτάσεις που συγκροτούν το δικό της δημοκρατικό όραμα. Αν, βεβαίως, το έχει.